Đẹp Sao Sống

Lịch sử hình tiết tartan: Từ cấu tạo từ chất Scotland thành hình tượng punk

Rate this post
Lịch sử vải tartan: Từ chất liệu Scotland thành biểu tượng punk

Tilda Swinton như bà hoàng xứ Scotland trong ảnh quảng cáo Chanel năm 2013. Đặc điểm giúp nhận dạng văn hóa Scotland là ống ống tay áo hình tiết tartan và những cài áo mô phỏng huy hiệu hoàng gia. Ảnh: Chanel

Mùa Pre-fall đánh dấu mùa thu đang về. Bỏ qua những gam color ngọt ngào và lắng đọng của xuân và nóng bỏng tươi mát của hè, chúng ta bước vào giai đoạn với những sắc thái trầm tĩnh hơn. Những hình tiết hoa lãng mạn của mùa xuân hè cũng khá được thay thế với những họa tiết thiết kế mạnh mẽ và tự tin hơn. Một trong những mẫu hình tiết được trưng dụng nhiều  nhất mùa chớm thu là hình tiết tartan.

Loại hình tiết này còn được biết tới rộng thoải mái với chiếc tên “hình tiết Scotland”. Nhưng giới mê xu thế cũng biết tới nó như một hình tượng của punk. Và hình tiết tartan ko chỉ mang mang thế. Hãy cùng Harper’s Bazaar tìm hiểu những điều thú vị về nó.

Vải tartan là gì?

Lịch sử vải tartan: Từ chất liệu Scotland thành biểu tượng punk

hình tiết tartan đa chủng loại hiện diện trong những họa tiết thiết kế của Vivienne Westwood

Tartan là một loại hình tiết đan xen trong số những đường kẻ kẻ sọc và ô vuông. những đường kẻ kẻ sọc ngang dọc đa sắc đan xen, tạo ra những ô color với kích thước đa chủng loại gọi là sett.

Thuở sơ khai, những dải color của vải tartan tới từ color nhuộm thiên nhiên. Chủ yếu là trắng ngà (color tự nhiên của len), và nâu hạt dẻ của color nhuộm thực vật. Mãi tới thế kỷ 19, lúc color nhuộm tổng hợp được sáng tạo ra, thì hình tiết tartan mới khoác lên những sắc color bùng cháy rực rỡ mà chúng ta thân quen ngày nay như xanh, đỏ, vàng…

Vải tartan, chất vải của sự xung đột giữa Anh và Scotland

Nhiều bởi chứng cho biết lối dệt vải kẻ carô và kẻ sọc ngang dọc xuất hiện thứ một ở nền văn hóa cổ đại. Văn hóa Trung Quốc, La Mã, thậm chí là Viking cổ đại đều sở hữu những mẫu vải kẻ hình tiết tương tự. mang lẽ vì lối dệt vải kẻ sọc ngang dọc này dễ thực hiện.

Nhưng cuối cùng, nơi được ca ngợi là chiếc nôi của tartan lại là Scotland. Bởi dấu ấn sâu đậm mà nó tạo ra cùng vùng đất này.

Lịch sử vải tartan: Từ chất liệu Scotland thành biểu tượng punk

Một phong thái ăn diện truyền thống của Scotland: phái mạnh nhi mặc váy quây (Kilt) bởi vải tartan

Tại Scotland, vào thế kỷ 16, vải tartan được xem là một cách bày tỏ niềm tự hào về thổ nhưỡng của tôi. Do lúc này vải được nhuộm với color thực vật, color sắc hình tiết tartan của từng vùng đất sẽ ko giống nhau. Chỉ cần nhìn color sắc và lối dệt vải là kẻ ta hoàn toàn mang thể biết người mặc tới từ vùng đất nào.

Vào những năm 1700, hoàng tộc Anh nội chiến. Từ lâu, hoàng tộc Anh đã mang khá nhiều con chiếc, nhiều phân nhánh, và nhiều cuộc chiến giành ngai vàng. Cuộc nội chiến vào cuối những năm 1680 tới khoảng 1780 là sự đối đầu giữa House of Stuart, phân nhánh theo đạo Công giáo (Roman Catholics), và House of Hanover, phân nhánh đang cầm quyền theo đạo Anh giáo (Anglican). House of Stuart được dân Scotland ủng hộ nhiệt liệt. Và vì vậy nhiều cuộc chiến đẫm máu ra mắt giữa Scotland và nước anh.

Sau lúc nhà House of Stuart thất thủ, nước anh muốn dân Scotland hòa nhập văn hóa với nước anh, ngăn chặn cuộc nội chiến tái khởi. Cách dễ nhất là loại bỏ văn hóa cá thể của bọn họ: chính là vải tartan. Bộ luật Dress Act năm 1746 cấm dân thường dệt và mặc phục trang làm từ vải tartan.

Nhưng rồi, giới thương nhân đã cứu lấy tartan. Căn bản vì bọn họ hoàn toàn mang thể phá sản lúc bị cấm kinh doanh cấu tạo từ chất vải này.

Bộ luật bên trên bị hủy bỏ năm 1782. Nhưng tiếc thay, lúc này vải tartan đã bị quên lãng. Những khung cửi đã mục. Cách dệt hình tiết tartan truyền thống của từng khu vực cũng bị mai một. Những người duy nhất còn mặt vải tartan là quân lính hoàng gia.

Năm 1822, vải tartan trỗi dậy nhờ sự trợ giúp của hoàng tộc Anh.

Tương truyền, vua George IV đã mặc phục trang Scotland truyền thống trong chuyến công du tới đây năm 1822. Tranh sơn dầu do ngài David Wilkie thực hiện năm 1829. Nguồn: Royal Collection/Wikipedia

Để hàn cách sự xa cách giữa Scotland và nước anh, vua George IV đã tới Scotland để du ngoạn. Ông là vị vua thứ một đặt chân tới vùng đất này sau 171 năm. lúc tới đây, ông đã đề nghị những quan chức mặc đồng phục làm từ vải tartan để thể hiện bản sắc riêng. Hành động của ông chính thức biến vải tartan thành một hình tượng văn hóa Scotland, làm dấy nên cơn bão vải tartan.

Để ăn theo xu thế mới mẻ này, những nhà sản xuất đã tìm tới những gia tộc cổ xưa nhất của Scotland. Mỗi gia tộc sẽ họa tiết thiết kế nên một hình tiết riêng của tôi, như một gia huy vậy. những member sẽ sử dụng vải tartan được dệt riêng cho những event quý phái. Và những hình tiết này được đăng lên trong quyển sách Vestiarium Scoticum ra mắt năm 1842. Từ lúc này, vải tartan trở nên được đánh đồng với những dòng dõi quyền quý mang gốc gác, thay vì hình tiết của dân nổi loạn của thế kỷ trước.

Lịch sử vải tartan: Từ chất liệu Scotland thành biểu tượng punk

một số trong những những hình tiết vải tartan được dệt độc quyền của những gia tộc cổ xưa của Scotland. Nguồn: Vestiarum Scoticum/Wikipedia

Vải tartan và năng động

bên dưới thời trị vì của phái nữ hoàng Victoria (1837–1901) và hoàng đế Edward (1901–1910), vải tartan vô cùng được ưa chuộng và phổ cập. Từ lúc này, chúng trở thành một loại cấu tạo từ chất năng động. hình tiết tartan trở nên được đánh đồng với những tên thương hiệu Anh, như Burberry và Vivienne Westwood, cũng như xu thế Punk bắt nguồn từ xứ sở xương mù.

hình tượng của nhà mẫu mẫu Burberry

Logo và hình tiết tartan của Burberry

hình tiết tartan bắt đầu gắn liền với Burberry trong những năm giữa hai cuộc thế chiến. Năm 1924, hình tiết tartan được Thomas Burberry ưu ái đưa vào những họa tiết thiết kế của tôi. Mẫu họa tiết thiết kế của Burberry này gồm những gạch white color, đen và color lông lạc đà, được đặt tên là Nova Check. Ngày nay, những đường kẻ caro nổi tiếng này sắp như là thứ nhận diện sản phẩm của Burberry đơn thuần hơn cả.

Linh hồn của phong thái punk

Lịch sử vải tartan: Từ chất liệu Scotland thành biểu tượng punk

Vải tartan, cùng gam black color và đỏ, là những hình tượng của văn hóa punk

Trào lưu punk xuất hiện vào thập niên 1970. Trào lưu này được những người trẻ tuổi bất mãn đối với giai cấp cầm quyền theo đuổi.

Những người theo văn hóa punk đã thể hiện chiếc tôi cá thể bởi những hình tượng gai góc như black color, red color, đinh tán và linh phụ kiện ảnh hưởng BDSM…cùng hình tiết tartan. Lúc này, vải tartan đã được đánh đồng với văn hóa thượng lưu của giới quý tộc cũ. Dân chơi punk đã làm phục trang làm từ vải tartan xé rách nát, như một cách thể hiện việc mình thích xé nát thể chế lúc ấy.

Trào lưu punk đánh dấu một vòng tròn toàn vẹn cho hình tiết tartan. Từ cấu tạo từ chất vải của giới Scotland nổi loạn, nó được bình thường hóa, rồi sau lại trở lại với hình tượng cho sự nổi loạn.

Nhà họa tiết thiết kế Lee Alexander McQueen và nàng thơ Sarah Jessica Parker bên trên thảm hồng Met Gala 2006

Những nhà họa tiết thiết kế nổi tiếng với phong thái punk, như Vivienne Westwood hay Lee Alexander McQueen, luôn luôn sử dụng vải tartan trong những họa tiết thiết kế của tôi. Bà Vivienne Westwood từng cho ra đời chiếc váy đầm cưới đồ sộ với hình tiết tartan.

hình tiết của phái nữ quyền

Vì lịch sử mạnh mẽ và tự tin và sắc thái mạnh mẽ và tự tin mà vải tartan, tới ngày nay, vẫn được xem là một hình tiết power dressing của những quý bà tiên tiến. Rất nhiều nhà mẫu mẫu như Dior, Chanel, Gucci…tôn vinh vẻ xinh phái nữ quyền thường xuyên sử dụng hình tiết này trong những họa tiết thiết kế của tôi.

hình tiết tartan trong bộ sưu tập Thu Đông 2019 của Dior do Maria Grazia Chiuri họa tiết thiết kế

Dù hiện nay hình tiết tartan đã bị một phần nào đó đánh đồng với trào lưu punk xốc nổi, gia đình hoàng gia Anh vẫn trọng dụng nó. Lính canh hoàng gia vẫn mặc phục trang làm từ hình tiết này. Và phái nữ hoàng Elizabeth II cũng hoàn toàn mang thể mang một mẫu dệt riêng của tôi: Mẫu Royal Stewart.

phái nữ hoàng Elizabeth II mặc váy đầm dạ hội với áo khoác bên phía ngoài bởi vải tartan dệt mẫu Royal Stewart cho vũ hội Gillies tại lâu đài Balmoral năm 1971. Nguồn: Pinterest

những member gia đình hoàng gia cũng thường xuyên xuất hiện trong mẫu hình tiết này. Quả là cách khéo léo thể hiện tình yêu với vùng đất này. Ảnh: People

>>> Xem thêm: LỊCH SỬ hình tiết HOA: DÙ SINH RA Ở CHÂU Á, VẪN CHINH PHỤC CẢ THẾ GIỚI

Harper’s Bazaar Vietnam

Leave a Reply

Your email address will not be published.